چرا هواپیماها در آسمان اقیانوس از رادار محو میشوند؟
منبع: اسلشگیر
تاریخ: 27 آوریل 2026
خطای دید راداران: موضوع اصلی
رادار (RADAR) بر پایه ارسال و دریافت امواج رادیویی عمل میکند. برای اینکه رادار بتواند هواپیما را ردیابی کند، باید خط دید مستقیمی وجود داشته باشد. اما زمین کروی است و امواج رادار در نزدیکی افق محدود میشوند. همین موضوع باعث میشود وقتی یک هواپیما چند صد مایل از ساحل فاصله میگیرد، دیگر قابلیت دیده شدن توسط رادارهای زمینی را نداشته باشد. این محدودیت در مناطق دورافتاده یا کوهستانی نیز مشاهده میشود.
دو نوع رادار در هوانوردی
- رادار اولیه (PSR): امواج را به سمت جسمی میفرستد و بازتاب را دریافت میکند تا موقعیت هواپیما را نشان دهد؛ اما نمیتواند اطلاعاتی مثل هویت یا ارتفاع ارسال کند.
- رادار ثانویه (SSR): وابسته به ترنسپاندر هواپیماست. ترنسپاندر اطلاعاتی نظیر ارتفاع، سرعت و شماره پروازی را ارسال میکند. این نوع رادار در مواقعی که پوشش راداری محدود است بسیار حیاتی است به ویژه در مسیرهایی بر فراز دریاها که از ماهوارهها برای گزارش موقعیت استفاده میشود.
عوامل دیگر در ناپدید شدن خط راداری
- خرابی یا خاموشی ترنسپاندر: اگر ترنسپاندر خراب شود یا عمدی قطع گردد، هواپیما از رادار ناپدید میشود.
- شرایط جوی سخت: باران سنگین یا شرایط بد آبوهوا میتواند امواج رادار را پراکنده یا تضعیف کند.
- مشکلات فنی زمینی: گاهی اختلالات در سیستمهای راداری زمینی یا ارتباطات میتواند باعث ناپدید شدن هواپیما از پرده رادار شود.
نمونههای واقعی؛ از MH370 تا آخرین حادثه
- پرواز MH370 مالزی ایرلاین: این پرواز در سال ۲۰۱۴ در حالی که از کوالالامپور به پکن در حال پرواز بود، از دید رادارهای غیرنظامی محو شد. سیستم نظامی مسیر انحرافی را شناسایی کرد، ولی سیگنال ترنسپاندر نیز قطع شده بود. جستوجوها نتیجهای نداشت و تنها تکههایی از لاشه هواپیما در جزایر باز یافت شد. گزارش رسمی، خرابی فنی را رد کرده و احتمال دستکاری عمدی در ترنسپاندر را مطرح کرده است.
- حادثه هوایی روسیه در سال ۲۰۲۵: هواپیمایی از نوع An-24 طی عبور از آسمان دورافتاده نزدیک تیندا ناپدید شد؛ با این حال، لاشهی آن بعدها در جنگلی متراکم کشف شد.
چرا این مسئله اهمیت دارد؟
این موارد نشان میدهند که علیرغم پیشرفت فناوری، سیستمهای فعلی هنوز آسیبپذیرند. از زمان MH370، اقدامات جدیدی بهکار گرفته شده:
- سامانههای ردیابی ماهوارهای (مانند ADS-B) که امکان ارسال موقعیت لحظهای را فراهم میکنند.
- بهبود استانداردها برای افزایش طول عمر باطریها و زمان ارسال دادهها توسط ذخیرهگرهای پروازی.
لینک:
https://www.slashgear.com/1944785/why-airplanes-disappear-from-radar-when-flying-over-oceans/
