شبکههای اجتماعی مردهاند
منبع: نیو ساینتیست
تاریخ: 11 آوریل 2026
چرا شبکههای اجتماعی سنتی به پایان میرسند؟
- کاربران دیگر دوست ندارند زندگیشان را برای چشمانداز عمومی پخش کنند. به خصوص جوانترها به اپهایی که امنیت، حریم خصوصی و تعاملهای محدودتر دارند، روی آوردهاند .
- محتوای خصوصی و پیامرسانی گروهی مانند واتساپ، تلگرام، دیکورد و گروههای فیسبوک محبوبتر شدهاند.
- کاربران ترجیح میدهند به جای انتشار عمومی، در محیطهای محدود و معناییتر فعالیت کنند — با علاقهمندان، نه مخاطبان عمومی .
الگوریتمها و تأثیرشان بر تجربهی کاربر
- الگوریتمهای “برای تو” (مانند پیشنهادهای ریلزمانی تیکتاک یا فیسبوک) تعامل انسانی را به سمت مصرفگرایی سوق دادهاند.
- نتیجه؟ کاربران به تماشاگرانی منفعل تبدیل شدهاند و تعداد کمی خالق محتوا، بخش اعظم تجربهی عمومی را در دست دارند .
شکل نوین: ظهور «وب دنج» و سازمانهای غیرمتمرکز
- این روند به ظهور فضای امن و صمیمیتر اینترنت — نوعی وب دنج یا cozyweb — منجر شده است؛ جایی که تعامل خصوصی ولی پرمعنا جریان دارد.
- شرکتهایی مثل Mozilla اپهایی مانند Didthis طراحی کردهاند تا جایگزینی برای رسانههای اجتماعی رایج باشند — با تمرکز بر تعامل سالم، نه ترویج ویدیو و بازدید یا ترند شدن.
پلتفرمهای نوظهور و تمرکززدایی
- با کاهش نفوذ پلتفرمهای بزرگ و ظهور گزینههای جدید غیرمتمرکز مثل Bluesky، ساختار اجتماعی آنلاین به سمت مدلهایی مشابه ایمیل یا پیامرسانهای باز حرکت میکند.
- کاربر میتواند حساب خود را از یک سرویس به سرویس دیگر منتقل کند، بدون از دست دادن ارتباطات یا محتوا؛ این تغییر به معنای بازگرداندن قدرت دست کاربران است، نه مدیران شرکتها.
- به قولنیویورکر: این دورهی فرسایش اجتماعی، در واقع دریچهای به فرصتی جدید برای تعامل آنلاین اصیلتر است.
جمعبندی
- شبکههای اجتماعی سنتی (فیسبوک، اینستاگرام، توییتر/ایکس) دیگر کنترل دنیای آنلاین را ندارند.
- کاربران ترجیح میدهند در فضاهای خصوصیتر، امنتر و جامعهمحورتر حضور یابند.
- الگوریتمهای تکراری و تماشاگرمحور جای خود را به مدلهای همدلانهتر و غیرمتمرکز میدهند.
- آینده بیشتر شبیه ایمیل یا پیامدرونی گروهی است تا انتشار عمومی.
لینک:
https://www.newscientist.com/article/mg26735530-100-social-media-is-dead-heres-what-comes-next/
